ระยะเตรียมตัวเลิกบุหรี่ เป็นตัวอย่างการสนทนา การให้คำปรึกษาเพื่อเลิกบุหรี่โดยใช้

  1. หลักการ 5A ประเมินประวัติการสูบบุหรี่และระดับการติดนิโคติน
    • 5 ขั้นตอนตามหลักการ 5A
      • Ask (ถาม): สอบถามและบันทึกประวัติการใช้ยาสูบหรือบุหรี่ของผู้รับบริการทุกคนในทุกครั้งที่มารับการดูแล
      • Advise (แนะนำ): แนะนำด้วยน้ำเสียงที่ชัดเจน หนักแน่น และจริงใจ ให้ผู้สูบบุหรี่ตระหนักถึงความสำคัญของการเลิกบุหรี่เพื่อสุขภาพของตนเอง
      • Assess (ประเมิน): ประเมินความพร้อมและความตั้งใจของผู้สูบบุหรี่ว่ามีความพร้อมที่จะเลิกบุหรี่ในตอนนี้หรือในช่วง 30 วันข้างหน้านี้หรือไม่
      • Assist (ช่วยเหลือ): ให้ความช่วยเหลือด้วยการร่วมวางแผนเลิกบุหรี่ กำหนดวันเลิกบุหรี่ที่ชัดเจน แนะนำวิธีรับมือกับอาการอยากบุหรี่ หรือพิจารณาให้ยาช่วยเลิกบุหรี่
      • Arrange (ติดตามผล): นัดหมายติดตามผลการเลิกบุหรี่อย่างต่อเนื่อง เช่น ในช่วงสัปดาห์แรกหรือเดือนแรก เพื่อให้กำลังใจและป้องกันการกลับไปสูบซ้ำ
  1. การให้คำแนะนำและบอกวิธีการเลิกบุหรี่ด้วยวิธีหักดิบตามหลักการ STAR
    • รายละเอียดหลักการ STAR
      • S = Set a quit date: กำหนดวันเลิกบุหรี่ให้ชัดเจน (ไม่ควรเกิน 1 สัปดาห์นับจากวันที่เริ่มตัดสินใจ) เพื่อสร้างเป้าหมายที่แน่นอน
      • T = Tell family/friends: บอกคนใกล้ชิด เช่น ครอบครัว เพื่อน หรือเพื่อนร่วมงาน ให้รับรู้ถึงความตั้งใจ และขอกำลังใจรวมถึงแรงสนับสนุนจากทุกคน
      • A = Anticipate: วางแผนรับมือกับอุปสรรคและอาการอยากบุหรี่ที่อาจเกิดขึ้น รวมถึงการหลีกเลี่ยงสถานการณ์หรือสิ่งกระตุ้นที่ทำให้คุณอยากสูบ
      • R = Remove equipment: กำจัดบุหรี่ ไฟแช็ค ที่เขี่ยบุหรี่ และอุปกรณ์ทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการสูบให้ออกไปจากตัว รวมถึงทำความสะอาดสิ่งของที่มีกลิ่นบุหรี่
  1. การใช้ตัวช่วยในการจัดการกับอาการอยากบุหรี่เมื่อเกิดอาการอยากสูบกะทันหัน และการป้องกันการกลับมาสูบบุหรี่ใหม่ตามหลักการ 5D ได้แก่
    • D1 – Delay (ยืดเวลา): เมื่อรู้สึกอยากสูบ ให้รอหรือเลื่อนเวลาออกไปก่อนประมาณ 3–5 นาที เพราะความอยากจะค่อย ๆ ลดและหายไปเอง
    • D2 – Deep Breath (หายใจลึก ๆ): สูดลมหายใจเข้าและออกลึก ๆ ยาว ๆ หลาย ๆ ครั้ง ช่วยลดความเครียดและผ่อนคลายร่างกาย จากอาการอยากบุหรี่
    • D3 – Do something else (หากิจกรรมทำ): เบี่ยงเบนความสนใจด้วยการลุกขึ้นเดิน ออกกำลังกาย หรือทำงานอดิเรก เพื่อให้ลืมเรื่องบุหรี่
    • D4 – Destination / Discuss with others: นึกถึงเป้าหมายหลักในการเลิก เช่น เพื่อสุขภาพของตนเองและคนรอบข้าง เพื่อให้กำลังใจตนเอง หรือขอกำลังใจจากคนรอบตัว
    • D5 – Drink Water (ดื่มน้ำ): ดื่มน้ำสะอาดช้า ๆ และบ่อย ๆ ช่วยให้สดชื่น ลดความอยาก และช่วยขับนิโคตินออกจากร่างกาย
ต่อไป