โรคระบบทางเดินหายใจจากบุหรี่ไฟฟ้า

ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา การสูบบุหรี่ไฟฟ้า (Electronic cigarette: E-cigarette) ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นและเยาวชนทั่วโลกรวมถึงประเทศไทยเนื่องจากมีการโฆษณาว่าเป็นทางเลือกที่ “ปลอดภัยกว่า” บุหรี่ธรรมดาและช่วยเลิกสูบบุหรี่ได้ อย่างไรก็ตามหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันกลับชี้ให้เห็นว่าบุหรี่ไฟฟ้ามีผลกระทบต่อสุขภาพอย่างมาก โดยเฉพาะต่อระบบทางเดินหายใจ ซึ่งเป็นอวัยวะที่สัมผัสกับไอระเหยโดยตรง (Soneji et al., 2021)

บุหรี่ไฟฟ้าทำงานโดยการให้ความร้อนกับน้ำยาที่ประกอบด้วยนิโคติน โพรพิลีนไกลคอล กลีเซอรีน และสารปรุงแต่งกลิ่น ซึ่งจะกลายเป็นไอระเหยเข้าสู่ปอดแม้ไอระเหยนี้จะไม่มีกระบวนการเผาไหม้เช่นบุหรี่ทั่วไป แต่ก็มีสารเคมีหลายชนิดที่ก่อให้เกิดการอักเสบและทำลายเยื่อบุทางเดินหายใจ (Agostini et al., 2023)

ผลกระทบของบุหรี่ไฟฟ้าต่อระบบทางเดินหายใจ

งานวิจัยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาแสดงให้เห็นว่าการสูบบุหรี่ไฟฟ้ามีผลโดยตรงต่อเซลล์เยื่อบุทางเดินหายใจ โดยเฉพาะเซลล์เยื่อบุหลอดลมและถุงลมปอดซึ่งมีบทบาทสำคัญในการแลกเปลี่ยนก๊าซและป้องกันการติดเชื้อ การสัมผัสสารเคมีจากไอระเหยทำให้เกิดภาวะเครียดออกซิเดชัน (oxidative stress) และกระตุ้นกระบวนการอักเสบในเนื้อเยื่อปอด (Podzolkov et al., 2023)

การศึกษาทางห้องปฏิบัติการพบว่า การสูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่างต่อเนื่องสามารถลดประสิทธิภาพของเซลล์ที่ทำหน้าที่ขจัดสิ่งแปลกปลอมในทางเดินหายใจ เช่น macrophage และ cilia ซึ่งส่งผลให้ผู้สูบมีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลัน (Clapp & Jaspers, 2017; Soneji et al., 2021) นอกจากนี้สารประกอบในไอระเหย เช่น ฟอร์มาลดีไฮด์ และอะเซทัลดีไฮด์ ยังสามารถทำลาย DNA ของเซลล์และเพิ่มโอกาสการเกิดโรคมะเร็งปอดในระยะยาว